پیامدهای اقتصادی و نظامی درازمدت برای هر دو طرف چه خواهد بود؟

بر اساس منابع ارائه شده، پیامدهای درازمدت اقتصادی و نظامی برای اسرائیل و ایران دارای ماهیتی نامتقارن است، به طوری که اسرائیل با چالش‌های وجودی در زمینه اقتصاد و زنجیره تأمین تسلیحات روبرو است، در حالی که ایران موقعیت خود را از طریق ظرفیت تولید داخلی و ابهام استراتژیک تثبیت کرده است.

پیامدهای نظامی و اقتصادی برای اسرائیل

• بحران هزینه و زنجیره تأمین تسلیحات: یکی از جدی‌ترین پیامدها برای اسرائیل، عدم تعادل شدید اقتصادی در جنگ هوایی است. موشک‌های پدافندی اسرائیل بسیار گران‌قیمت هستند (تخمین زده می‌شود هر موشک «آرو» حدود ۳ میلیون دلار و هر موشک تاد حدود ۱۳ میلیون دلار هزینه دارد)، در حالی که موشک‌های تهاجمی ایران به مراتب ارزان‌تر (حدود ۱ میلیون دلار) هستند،. این مسئله منجر به کسری بودجه و مشکلات اقتصادی سریع برای اسرائیل می‌شود، زیرا برای مهار رگبارهای موشکی مجبور است ده‌ها میلیون دلار هزینه کند.
• ناتوانی در جایگزینی سریع تسلیحات: اسرائیل با کمبود شدید موشک‌های رهگیر (مانند پاتریوت و آرو) مواجه است و ظرفیت تولید ایالات متحده و غرب برای جایگزینی آن‌ها بسیار محدود و کند است (مثلاً تولید تنها ۵۵۰ موشک پاتریوت در سال توسط لاکهید مارتین). همچنین، برخلاف دوران جنگ جهانی دوم، تولید تجهیزات پیشرفته غربی بسیار زمان‌بر شده است؛ برای مثال ساخت یک جنگنده F-35 حدود ۱۸ تا ۲۴ ماه طول می‌کشد.
• آسیب‌پذیری زیرساختی و «گزینه سامسونایت»: ایران با هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی مانند بنادر، پالایشگاه‌ها، و پایگاه‌های هوایی، آسیب‌پذیری اسرائیل را به دلیل وسعت جغرافیایی کم آن آشکار کرد. این وضعیت فشار اقتصادی سنگینی ایجاد کرده است، به طوری که صنعت گردشگری اسرائیل (که بخش مهمی از اقتصاد است) برای ۲۱ ماه دچار رکود شده است. در درازمدت، این فشارها ممکن است منجر به پدیده‌ای شود که یکی از تحلیلگران آن را «گزینه سامسونایت» (Samsonite Option) نامیده است: شرایطی که زندگی در اسرائیل چنان دشوار و ناامن می‌شود که ساکنان چمدان‌های خود را می‌بندند و کشور را ترک می‌کنند.

پیامدهای نظامی و اقتصادی برای ایران

• حفظ توان بازدارندگی و تولید انبوه: برخلاف اسرائیل و غرب که با چالش تولید روبرو هستند، ایران توانایی تولید انبوه و سریع موشک‌ها و پهپادها را دارد و کارخانه‌های خود را در زیر زمین و دور از دسترس حملات هوایی نگه داشته است،. ایران همچنان ذخایر قابل‌توجهی از موشک‌های قدرتمند خود را حفظ کرده و تنها از بخش کوچکی از توانایی‌های خود استفاده کرده است،.
• تاب‌آوری جغرافیایی: وسعت جغرافیایی ایران (۹۱ برابر اسرائیل) و داشتن فرودگاه‌های متعدد (۲۹ فرودگاه بین‌المللی) باعث می‌شود که حملات اسرائیل نتواند کشور را فلج کند، برخلاف اسرائیل که تنها با از دست دادن چند فرودگاه یا بندر به طور کامل مسدود می‌شود.
• پایان شفافیت هسته‌ای: در نتیجه حملات و بی‌اعتمادی به غرب، ایران همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) را محدود کرده و بازرسان را اخراج کرده است. این امر باعث شده که غرب دیگر اطلاعات دقیقی از وضعیت برنامه هسته‌ای ایران نداشته باشد و نداند که آیا ایران به سمت ساخت سلاح هسته‌ای رفته است یا خیر،.
• رویکرد دیپلماتیک: ایران با خودداری از بستن تنگه هرمز، روابط اقتصادی خود را با مشتریان نفتی آسیایی (مانند چین و هند) حفظ کرده و از همدردی بین‌المللی برای جلوگیری از انزوای کامل استفاده می‌کند،.

جمع‌بندی تحلیلی

جنگ اخیر نشان داد که دکترین نظامی غرب که بر برتری تکنولوژیک و جنگ‌های کم‌شدت استوار بود، در برابر یک جنگ با شدت بالا و فرسایشی آسیب‌پذیر است.

در حالی که اسرائیل با خطر از دست دادن نیروی انسانی (مهاجرت) و کمبود مهمات مواجه است، ایران با تکیه بر تولید بومی و عمق استراتژیک، خود را برای دورهای بعدی نبرد آماده می‌کند.

به عنوان یک استعاره برای درک بهتر این وضعیت، می‌توان به تفاوت «گزینه سامسون» و «گزینه سامسونایت» اشاره کرد که در منابع شما مطرح شده است: اسرائیل به طور سنتی به «گزینه سامسون» (تهدید به نابودی همگانی با سلاح هسته‌ای در صورت شکست قطعی) متکی بوده است، اما استراتژی ایران تحمیل «گزینه سامسونایت» است؛ یعنی ایجاد چنان سطحی از ناامنی و ویرانی اقتصادی تدریجی که ساکنان اسرائیل به جای جنگیدن تا آخرین قطره خون، ترجیح دهند چمدان‌های (برند سامسونایت) خود را ببندند و مهاجرت کنند.

---