عملیات «عروسی سرخ» و تأثیر آن بر توان نظامی ایران چه بود؟
بر اساس منابع ارائه شده، عملیات «عروسی سرخ» (Operation Red Wedding) نام رمزی برای فاز بسیار خشن و دقیق «جنگ ۱۲ روزه» در ژوئن ۲۰۲۵ بود که طی آن اسرائیل ضربات سنگین و بیسابقهای به ساختار فرماندهی و توان نظامی ایران وارد کرد.
جزئیات این عملیات و تأثیرات آن بر توان نظامی ایران به شرح زیر است:
۱. ماهیت عملیات و نفوذ اطلاعاتی این عملیات نشاندهنده سطح بالایی از نفوذ اطلاعاتی بود. مأموران موساد موفق شده بودند یک پایگاه پهپادی مخفی در نزدیکی تهران ایجاد کنند.
این پهپادها صرفاً برای شناسایی نبودند، بلکه مسلح بوده و در لحظات آغازین جنگ، سیستمهای پدافند هوایی ایران را از داخل از کار انداختند تا کریدورهایی برای نفوذ جنگندههای اسرائیلی ایجاد کنند .
**۲. حذف فیزیکی گسترده (دلیل نامگذاری «عروسی سرخ») ** نام عملیات بازتابدهنده خشونت و سرعت آن بود. در ساعات اولیه این هرجومرج، اسرائیل موفق شد ضربات مهلکی به کادر رهبری نظامی و هستهای ایران وارد کند:
- کشته شدن ۳۰ ژنرال ایرانی تنها در عرض چند دقیقه.
- ترور ۹ دانشمند هستهای.
- کشته شدن رئیس سازمان اطلاعات ایران و معاون او با حملات دقیق.
۳. تأثیر ویرانگر بر توان موشکی و هستهای (کوتاه مدت) در طول جنگ ۱۲ روزه، نیروی هوایی اسرائیل با کمک ایالات متحده ضربات استراتژیک سنگینی به ایران وارد کرد:
- نابودی زرادخانه: تخمین زده میشود که بین ۳۵ تا ۴۵ درصد از کل موجودی موشکهای بالستیک ایران در این جنگ نابود شد.
- زیرساختها: تأسیسات هستهای نطنز، سایتهای تولید موشک و پایگاههای فرماندهی هدف قرار گرفتند. اسرائیل حتی موفق شد یک هواپیمای سوخترسان را در فرودگاه مشهد منهدم کند که دوربردترین عملیات تاریخ نیروی هوایی این کشور محسوب میشد.
۴. پیامدهای بلندمدت: بازسازی سریع و تغییر استراتژی ایران اگرچه عملیات «عروسی سرخ» در ابتدا توازن قدرت را تغییر داد، اما تأثیر آن بر توان نظامی ایران پایدار نماند و حتی منجر به جهش در سرعت تسلیح مجدد شد:
- بازسازی فراتر از انتظار: تنها ۸ ماه پس از جنگ (تا فوریه ۲۰۲۶)، ایران نهتنها زرادخانه خود را به سطح پیش از جنگ بازگرداند، بلکه ظرفیت تولید موشک خود را دو برابر کرد.
- تغییر تاکتیک دفاعی: ایران با درس گرفتن از این جنگ، پرتابگرهای موشکی خود را از تأسیسات آشکار به مناطق کوهستانی، تونلهای زیرزمینی و پناهگاههای بتنی منتقل کرد تا هدفگیری آنها برای اسرائیل و آمریکا دشوارتر شود .
بنابراین، عملیات «عروسی سرخ» اگرچه یک موفقیت تاکتیکی خیرهکننده با حذف مهرههای کلیدی بود، اما نتوانست برنامه موشکی ایران را بهطور دائمی متوقف کند و عملاً باعث شد ایران زیرساختهای خود را مقاومتر و پنهانتر بازسازی کند.
خط قرمزهای اسرائیل برای مقابله با برنامه موشکی ایران شامل چه مواردی است؟
بر اساس منابع موجود، «خط قرمز» اسرائیل در قبال برنامه موشکی ایران صرفاً یک مفهوم سیاسی کلی نیست، بلکه بر اساس محاسبات ریاضی دقیق در مورد ظرفیتهای پدافندی و تغییرات لجستیکی در ایران تعیین شده است.
موارد اصلی که به عنوان خط قرمز اسرائیل برای اقدام نظامی یکجانبه تعریف شدهاند، عبارتند از:
۱. حد آستانه کمی (تعداد موشکها) اصلیترین و مشخصترین خط قرمز اسرائیل مربوط به تعداد موشکهای بالستیک در زرادخانه ایران است.
- عدد مشخص: اگرچه مقامات اسرائیلی این عدد را علنی نکردهاند، اما ارزیابیهای اطلاعاتی نشان میدهد که خط قرمز اسرائیل رسیدن ذخایر ایران به بازه ۴۰۰۰ تا ۸۰۰۰ موشک بالستیک است .
- منطق استراتژیک (اشباع پدافند): منطق پشت این عدد بر اصل “اشباع” (Saturation) استوار است. اسرائیل میداند که حتی پیشرفتهترین سیستمهای پدافندی (مانند سیستم «پیکان» یا Arrow) ظرفیت محدودی دارند. اگر تعداد موشکهای شلیک شده از تعداد رهگیرهای موجود (Interceptors) بیشتر شود، سیستم دفاعی “مغلوب” شده و موشکها به شهرهای اسرائیل اصابت خواهند کرد.
۲. عدم تعادل بین تهدید و ظرفیت رهگیری این مورد مستقیماً به خط قرمز کمی مرتبط است. نتانیاهو به شدت نگران تمام شدن ذخایر موشکهای رهگیر اسرائیل است.
- تولید هر موشک رهگیر زمانبر و بسیار پرهزینه (چند میلیون دلار) است و ذخایر اسرائیل پس از جنگ ژوئن ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
- خط قرمز زمانی رد میشود که ایران به توانایی شلیک موجی از موشکها دست یابد که فراتر از موجودی فعلی رهگیرهای آمادهبهشلیک اسرائیل باشد. در این سناریو، رادارهای اسرائیل تهدید را میبینند، اما موشکی برای شلیک و دفع آن ندارند.
۳. تغییر مکان و پراکندگی غیرقابل دسترس (پنجره فرصت) یک خط قرمز عملیاتی دیگر، مربوط به نحوه استقرار موشکهای ایران است.
- اسرائیل معتقد است که اکنون یک “فرصت تاریخی” وجود دارد زیرا ایران در حال بازسازی است و هنوز تمام تأسیسات خود را ایمنسازی نکرده است.
- خط قرمز زمانی است که ایران موفق شود هزاران موشک (مثلاً ۶ یا ۷ هزار) را در تونلهای کوهستانی عمیق و در مناطق جغرافیایی بسیار وسیع و پراکنده مستقر کند. در آن نقطه، دیگر هیچ عملیات نظامی واحدی قادر به نابودی آنها نخواهد بود و ریسک برای اسرائیل غیرقابل پذیرش میشود.
۴. توافق دیپلماتیک ناقص (خط قرمز سیاسی) نتانیاهو یک خط قرمز سیاسی نیز برای دولت آمریکا ترسیم کرده است.
او معتقد است هرگونه توافق جدید با ایران که صرفاً بر غنیسازی هستهای تمرکز کند و برنامه موشکهای بالستیک را محدود نکند، از نظر اسرائیل مردود است.
- اسرائیل هشدار داده است که اگر توافقی حاصل شود که امنیت اسرائیل را در برابر موشکهای بالستیک و گروههای نیابتی تأمین نکند، اسرائیل خود را ملزم به رعایت آن ندانسته و حق اقدام نظامی مستقل را برای خود محفوظ میدارد .
به طور خلاصه، نتانیاهو و تیم امنیتی او معتقدند که نباید اجازه داد ایران از نقطه بیبازگشتی عبور کند که در آن حجم انبوه موشکهای پنهان شده در تونلها، توانایی دفاعی اسرائیل را از نظر ریاضی و فیزیکی بیاثر کند.
