توسعه زرادخانه هستهای و استراتژی روسیه
این متن که گزیدههایی از ویدیوی «کابوس فراصوت – ایالات متحده نمیتواند جلوی آنچه را که میآید بگیرد» اثر پپه اسکوبار است، برتری فزاینده **روسیه در سامانههای تسلیحاتی هستهای**، بهویژه موشکهای فراصوت جدید مانند «پوزیدون» و «بورِوِستنیک»، را مورد بحث قرار میدهد.توسعه زرادخانه هستهای و استراتژی روسیه
این گفتگو نشان میدهد که هدف روسیه از این توسعه، **بازدارندگی تمامعیار** است نه صرفاً مسابقه تسلیحاتی، و این کشور در حوزه نظامی **چندین نسل از ایالات متحده جلوتر** است.
علاوه بر مسائل نظامی، منبع به **شکلگیری نظم نوین جهانی پساغربی** اشاره میکند که در آن روسیه، چین و جنوب جهانی نقش دارند، و همچنین چالشهای **کاهش تسلط دلار** و گسترش استفاده از یوآن دیجیتال در تجارت بینالمللی را بررسی میکند.
در نهایت، ادامه **سیاستهای امپریالیستی آمریکا** و بیاعتنایی آن به قوانین بینالمللی، در کنار **صبر راهبردی چین و روسیه** در برابر تحریکات آمریکا، مورد تحلیل قرار میگیرد.
زرادخانه هستهای و استراتژی بازدارندگی روسیه چه تاثیری بر نظم جهانی دارد؟
پرسش شما درباره تأثیر زرادخانه هستهای و استراتژی بازدارندگی روسیه بر نظم جهانی بسیار مهم است و منابع ارائه شده دیدگاههای عمیقی در این زمینه ارائه میدهند.
بهطور خلاصه، مدرنسازی سریع زرادخانه روسیه و دکترین بازدارندگی نوین آن، نظم موجود را به چالش کشیده، مفهوم برتری نظامی غرب را زیر سؤال برده و بر شکلگیری یک نظم “پساغربی” تأثیر گذاشته است.
۱. مدرنسازی زرادخانه و برتری علمی روسیه
منابع تأکید میکنند که توسعه سیستمهای تسلیحات هستهای نسل جدید توسط روسیه، نشاندهنده یک جهش علمی و نظامی بزرگ است:
- معرفی سیستمهای جدید: روسیه در کمتر از یک سال، چهار سیستم تسلیحاتی هستهای (یا با قابلیت حمل کلاهک هستهای) نسل جدید را رونمایی کرد: اورِنیک (Ornik)، پوزیدون (Poseidon)، بورِوِستنیک (Burevestnik/Stormbringer) و سارمات (Sarmat).
- پیشی گرفتن از رقبا: روسیه حداقل دو یا اگر نگوییم سه نسل از ایالات متحده جلوتر است؛ در مقایسه با روسیه، اروپا در “قرن دهم” قرار دارد.
- قابلیتهای منحصر به فرد: سیستمهایی مانند پوزیدون یک اژدر فوقالعاده زیردریایی هستند که میتوانند در هر مکانی پرسه بزنند و پس از دریافت فرمان، بهطور ویرانگر عمل کنند. همچنین زیردریاییهای هستهای خاراباروفسک (Kabarovsk) میتوانند حداقل شش موشک پوزیدون را حمل کنند.
- خودکفایی کامل: گرچه تحریمهای غرب غیرمنطقی بودند، اما این تحریمها فرآیند تلاش روسیه برای خودکفایی کامل در حوزه فناوری هستهای و فراصوت (hypersonics) را تسریع کردند، زیرا این موضوع یک مسئله امنیت ملی بسیار جدی است.
- هدف استراتژیک بلندمدت: ولادیمیر پوتین اعلام کرده است که این تسلیحات جدید، برابری استراتژیک را برای کل قرن بیست و یکم تضمین خواهند کرد. این گفته بر اساس ارزیابی دانشمندان روسی است که معتقدند روسیه برای بقیه قرن نیز حداقل دو یا سه نسل از دیگران جلوتر خواهد بود.
۲. استراتژی بازدارندگی مطلق
استراتژی روسیه در قبال این زرادخانه عظیم، نه یک رقابت تسلیحاتی (Arms Race)، بلکه دفاع از سرزمین مادری و تأمین امنیت استراتژیک است.
- دفاع و پاسخگویی: روسها به دنبال داشتن ابزارهایی برای پاسخگویی به هرگونه حملهای به شکلی فوری و ویرانگر هستند.
- پیام بازدارندگی: این اقدامات یک نمایش خودنمایانه از قدرت نیست، بلکه اقدامی است که روسیه برای حفاظت از سرزمینهایش انجام میدهد. این موضوع باید توسط دشمنان و رقبا به این صورت تفسیر شود: “با خرس درنیفتید”؛ شما حتی نخواهید دید که چه چیزی به شما ضربه زده است و “زنده نخواهید ماند”.
- بازدارندگی مطلق: هدف، دستیابی به بازدارندگی مطلق است، تا جایی که تنها کسانی که توانایی انجام چنین کاری را دارند (آمریکاییها)، مجبور شوند “یک ابدیت در یک دقیقه” فکر کنند پیش از اینکه اقدامی احمقانه علیه فدراسیون روسیه انجام دهند. منابع تأکید میکنند که روسیه در عمل به این بازدارندگی سطح بالا دست یافته است.
۳. تأثیر بر نظم جهانی
مدرنسازی هستهای روسیه پیامدهای گستردهای بر نظم جهانی داشته است:
- فروپاشی برتری نظامی غرب: این تسلیحات نشان میدهند که برتری نظامی غرب در حال پایان یافتن است.
- سکوت و وحشت ناتو: پس از آزمایش موفقیتآمیز بورِوِستنیک و پوزیدون، ناتو سکوت کامل و پر سر و صدایی اختیار کرد. لاوروف (وزیر خارجه روسیه) اشاره کرد که غرب کاملاً ساکت شده است. منابع اشاره میکنند که ناتو حتی نمیداند با چه چیزی روبرو است و سکوت آنها ترکیبی از ناباوری و وحشت پنهان است. ناتو در مقایسه با توانمندیهای روسیه، شبیه به یک کمدی لودهگرانه (Buster Keaton comedy) توصیف شده است.
- اعتماد سازی برای جنوب جهانی: کشورهای جنوب جهانی به روسیه به عنوان یک قدرت نگاه میکنند و میاندیشند: “شاید بتوانیم روی روسیه برای محافظت از ما در برابر حملات مستقیم حساب کنیم”.
- تشویق متحدان: چین که سالها پیش “تصویر بزرگ” را درک کرده است، در حال مدرنسازی ارتش خود با سرعت سرسامآوری است، هرچند هنوز از نظر موشکی و فراصوت از روسیه عقبتر است.
- نظم پساغربی: همراه با همکاریهای اقتصادی و ژئواستراتژیک با چین، این قدرت نظامی به اعتمادی دامن زده است که میتواند در مراحل اولیه تولد یک نظم جهانی واقعاً پساغربی (post-western world order) باشد. این قدرت بازدارنده، استراتژی روسیه و چین را مبتنی بر صبر و زمان (صبر تائوئیستی یا بودایی) قرار میدهد، با این باور که این رویکرد میتواند بدون درگیری مستقیم منجر به فروپاشی “امپراتوری” شود.
تأثیر کلی: زرادخانه هستهای روسیه و قابلیتهای فراصوت آن، مانند یک کوه یخ عظیم نامرئی در دریا عمل میکند.
بخش کوچکی از آن آشکار است (تستها و رونماییها)، اما بخش اعظم آن پنهان است و تضمین میکند که هرگز کسی حتی فکر حمله به کشتیهای روسیه را نیز به سرش راه ندهد.
این بازدارندگی نه تنها از سرزمین روسیه محافظت میکند، بلکه بهطور فزایندهای بر محاسبات ژئوپلیتیک سایر بازیگران، بهویژه در جنوب جهانی و آسیا، تأثیر میگذارد و زمینه را برای تغییرات ساختاری در هژمونی جهانی فراهم میآورد.
توسعه تسلیحات هستهای و مافوق صوت روسیه چگونه به پویایی رقابت قدرت جهانی شکل میدهد؟
توسعه تسلیحات هستهای و مافوق صوت روسیه، به ویژه نسلهای جدیدی که اخیراً رونمایی شدهاند، به طور قابل توجهی بر پویایی رقابت قدرت جهانی تأثیر گذاشته و در چندین جبهه ژئوپلیتیکی و نظامی تغییراتی ایجاد کرده است.
مزیت تکنولوژیک روسیه و هدف استراتژیک
روسیه در کمتر از یک سال، چهار سیستم تسلیحات هستهای نسل بعدی را رونمایی کرده است که شامل اورنیک (Tsirkon)، پوزایدون (Poseidon)، بورِوستنیک (Burevestnik) و سارمات (Sarmat) میشود. این تسلیحات از نظر علمی بسیار چشمگیر هستند.
- پیشتازی استراتژیک: روسیه در این حوزه حداقل دو یا حتی سه نسل از ایالات متحده جلوتر است. در مقایسه با روسیه، اروپا در “قرن دهم” قرار دارد.
- تداوم علمی: این برتری نتیجهٔ تداوم تسلط علمی است که ریشه در دوران شوروی دارد و از دهه ۷۰ میلادی آغاز شده است.
- بازدارندگی و امنیت: روسها نه به رقابت تسلیحاتی، بلکه به دفاع از سرزمین مادری و امنیت استراتژیک فکر میکنند. هدف آنها داشتن ابزارهایی است که بتوانند به هر نوع حملهای به صورت فوری و کوبنده پاسخ دهند.
- دکترین بازدارندگی بیقید و شرط: این پیشرفتها نوعی بازدارندگی “بدون محدودیت” (no holds barred deterrence) را فراهم کرده است که باعث میشود طرفهای متخاصم—که تنها آمریکا توانایی حمله مستقیم را دارد—قبل از انجام هر اقدام احمقانهای علیه فدراسیون روسیه، “یک ابدیت در یک دقیقه” فکر کنند.
- پیام هشدار: این نمایش قدرت به دشمنان به عنوان یک هشدار تفسیر میشود: “با خرس درنیفتید”، زیرا آنها حتی نمیبینند چه چیزی به آنها ضربه زده و جان سالم به در نخواهند برد. این یک نمایش فخرفروشانه از زور نیست، بلکه اقدامی است که روسیه برای حفاظت از سرزمینهای خود انجام میدهد.
- تضمین برتری در قرن ۲۱: ولادیمیر پوتین اظهار داشته که این تسلیحات جدید، تضمینکنندهٔ همترازی استراتژیک برای کل قرن ۲۱ خواهند بود. این گفته بر اساس ارزیابی دانشمندان روسی است که معتقدند آنها همیشه حداقل دو تا سه نسل جلوتر خواهند بود.
واکنش قدرتهای جهانی (ایالات متحده و ناتو)
توسعه این تسلیحات، به ویژه سامانههایی مانند بورِوستنیک و پوزایدون، باعث شده که ناتو در «سکوت مطلق و رعدآسا» فرو رود.
- شوک و ناباوری: در پی اعلام ساخت بورِوستنیک، واکنش غرب سکوت بود، زیرا آنها حتی نمیدانند چه چیزی را دیدهاند و نمیتوانند آن را توصیف کنند. این وضعیت ترکیبی از ناباوری و وحشت است که نمیتوانند آن را علناً بپذیرند.
- پایان برتری نظامی غرب: این پیشرفتها میتواند به معنای پایان برتری نظامی غرب باشد.
- ناتو در مقایسه: ناتو در مقایسه با روسیه، مانند “یک کمدی باستر کیتون” یا یک شوخی است.
تأثیر بر چین و جنوب جهانی
توانمندیهای هستهای و مافوق صوت روسیه بر دیگر بازیگران جهانی نیز اثرگذار بوده است:
- چین: چینیها سالها پیش این تصویر را درک کردهاند و با سرعتی سرسامآور در حال نوسازی نیروهای مسلح خود هستند. اگرچه چین هنوز از نظر موشکی و مافوق صوت از روسیه عقبتر است، اما آنچه لازم است را برای رسیدن به نزدیکی سطح روسیه در عرض چند سال در اختیار دارد.
- جنوب جهانی: کشورهای جنوب جهانی به روسیه نگاه میکنند و این انتظار را دارند که اگر اتفاقی بیفتد، بتوانند روی روسیه برای حفاظت از خود در برابر حملات مستقیم حساب کنند.
به طور خلاصه، توسعه تسلیحات جدید روسیه، با هدف ایجاد بازدارندگی در بالاترین سطح و نه لزوماً رقابت، برتری نظامی غرب را به چالش کشیده و اعتماد به نفس ائتلافهای شرقی (روسیه و چین) و همچنین جنوب جهانی را برای مقابله با هژمونی قدرتهای سنتی افزایش داده است.
استراتژی روسیه برای مدرن سازی زرادخانه هستهای، در مواجهه با فشارهای غرب چیست؟
استراتژی روسیه برای مدرنسازی زرادخانه هستهای خود، در مواجهه با فشارهای غرب، بر دفاع از میهن، دستیابی به امنیت استراتژیک، و ایجاد بازدارندگی مطلق متمرکز است که به مراتب فراتر از تواناییهای هر کشور دیگری است.
در اینجا جزئیات این استراتژی بر اساس منابع موجود آمده است:
هدف اصلی: بازدارندگی و امنیت استراتژیک
- پاسخگویی فوری و قاطع: روسها تفکر خود را در چارچوب مسابقه تسلیحاتی قرار نمیدهند. بلکه هدف، دفاع از میهن و برخورداری از ابزارهایی برای پاسخگویی فوری و ویرانگر به هر نوع حملهای است.
- بازدارندگی مطلق: استراتژی روسیه بر بازدارندگی بیقید و شرط متمرکز است. این نوع بازدارندگی به گونهای است که آمریکاییها (تنها کسانی که توانایی چنین حملهای را دارند) باید “یک ابدیت در یک دقیقه” فکر کنند، پیش از اینکه اقدامی احمقانه علیه فدراسیون روسیه انجام دهند.
- تضمین برتری در قرن ۲۱: ولادیمیر پوتین اظهار داشته است که این تسلیحات جدید، توازن استراتژیک را برای کل قرن بیست و یکم تضمین خواهند کرد. این باور از سوی دانشمندان روسی ناشی میشود که معتقدند روسیه حداقل دو، اگر نه سه، نسل از آمریکا جلوتر است و این برتری را حفظ خواهد کرد.
- پیام به دشمنان: این اقدامات یک نمایش خودنمایانه از قدرت نیست، بلکه باید توسط دشمنان به عنوان یک هشدار تفسیر شود: “با خرس درنیفتید”؛ چرا که آنها حتی نخواهند دید چه چیزی به آنها اصابت کرده و از آن جان سالم به در نخواهند برد.
مدرنسازی سریع و پیشرفته
روسیه در کمتر از یک سال، چهار سامانه تسلیحات هستهای نسل بعدی را رونمایی کرده است. این پیشرفتها نتیجه پیوستگی در تسلط علمی است که ریشه در دوران اتحاد جماهیر شوروی و دهه ۱۹۷۰ دارد.
سیستمهای جدیدی که در منابع به آنها اشاره شده است عبارتند از:
- بورِوِستنیک (Burevestnik / Stormbringer): یک موشک هستهای با پیشران هستهای. منابع ذکر میکنند که آزمایشهای موفقیتآمیز این موشک، در حالی که کشتیهای ناتو در اطراف گشت میزدند، انجام شد تا آنها شاهد باشند.
- پوزئیدون (Poseidon): یک اژدر فوقالعاده زیرآبی (Super underwater torpedo) که میتواند در همه جا گشتزنی کند و پس از دریافت دستور، منفجر شود. زیردریاییهای هستهای خاباروفسک میتوانند حداقل شش پوزئیدون را حمل کنند.
- آوانگارد (Avangard / Ornik): یکی دیگر از سامانههای هستهای نسل بعدی.
- سارمات (Sarmat): توسعه و ساخت مجموعهای از سارماتها نیز در حال انجام است و پوتین گفته است که این تنها آغاز کار است و موارد بسیار بیشتری در راه است.
تأثیر فشارها و تحریمهای غرب
اگرچه فشارها و تحریمهای غرب (که در منابع به عنوان «حماقت سونامی تحریمها» توصیف شدهاند) به طور مستقیم این برنامهها را ایجاد نکردند، اما یک فرآیند موجود را تسریع بخشیدند:
- خودکفایی کامل: یکی از ملزومات این برنامه، دستیابی به خودکفایی کامل در زمینه ساخت قطعات داخلی است. این موضوع یک مسئله امنیت ملی بسیار جدی و حیاتی است.
- تسریع خودکفایی: هدف روسیه در درازمدت، مانند چین، این است که در زمینه فناوری کاملاً خودکفا باشد و تحریمهای غرب فقط تلاش برای دستیابی به این خودکفایی را سرعت بخشیده است.
جان میرشایمر: اسرائیل و آینده فلسطین
